DENETİM YÖNTEMLERİ

DENETİM YÖNTEMLERİ

Denetim yöntemleri, denetim çalışmasının kapsamını, şekil ve içeriğini ve inceleme yönünün belirler. Denetim yöntemi denetim tekniğinden daha geniş kapsamlıdır. Denetim tekniği yöntemin belirlediği kapsam içinde nasıl delil toplanacağını belirler denetim yöntemleri aşağıdaki gibidir.

1- Kapsam Yönünden Denetim Yöntemleri:

- Ön denetim yöntemi: Denetçinin işletme faaliyetleri hakkında genel bir kanaat edinmek amacıyla detay işlemlere girmeden yaptığı denetim yöntemidir.
- Örnekleme denetim yöntemi: Ana kütleyi oluşturan az sayıda birimin incelenmesi sonucunda ana kütleye ilişkin bir görüş oluşturulmasına örnekleme yöntemi denir.
- Aralıksız (sürekli) denetim yöntemi: Kümeyi oluşturan tüm birimlerin tek tek incelenmesi yöntemidir. 

2- Şekil ve İçerik Yönünden Denetim Yöntemleri: 

- Şekli denetim veya uygunluk denetimi: Her muhasebe kaydının belgeye dayanıp, dayanmadığına bakılır. Şekil açısından belge ve kayıtlar incelenir.
- Maddi denetim veya doğruluk denetimi: Belgelerdeki olayların özü ile ilgilenilir. Belgelerdeki olayın özü ve niteliğinin işle ilgili olup olmadığı incelenir. 

3- İnceleme Yönü Bakımından Denetim Yöntemleri:

- İleriye doğru denetim yöntemi: Belge , defter, mali tablo sıralaması ile inceleme.
- Geriye doğru denetim yöntemi: Mali tablo,defter, belge sıralaması ile inceleme. Denetçi sondan başa doğru giden bu yöntemi seçmelidir.

4- Kaynak, Bilgi ve Belge Yönünden Denetim Yöntemleri:

- Doğrudan denetim yöntemi: Her bir muhasebe işleminin kendi bazında ayrı ayrı ve doğrudan doğruya incelenmesi yöntemidir.
- Dolaylı denetim yöntemi: Benzer veya aynı nitelikteki hesaplar veya birbiriyle yakın ilişki içindeki hesaplar arasında toplam karşılaştırmaları yaparak bunlar arasında bir uygunluk araştırması yapan denetim yöntemidir. Bu yönteme ilişkisel denetim de denir.